اجزای آناتومی جنسی مردانه کدامند؟

دستگاه تناسلی مردان شامل اندام‌های خارجی و داخلی است. آلت تناسلی و کیسه بیضه از بخش‌های خارجی دستگاه تناسلی مردانه محسوب می‌شوند و بیضه‌ها درون کیسه بیضه قرار دارند. بخش‌های داخلی و همراه دستگاه تناسلی نیز شامل اپیدیدیم، مجرای وابران، کیسه‌های منی، پروستات، غدد کوپر و مجرای ادرار هستند.

آشنایی با بخش‌های خارجی آناتومی جنسی مردانه

آلت تناسلی و کیسه بیضه دو بخش خارجی دستگاه تناسلی مردانه محسوب می‌شوند.

آلت تناسلی دارای سه بخش اصلی از بافت نعوظی است؛ دو جسم غاری و یک جسم اسفنجی. هنگام تحریک جنسی، افزایش جریان خون در این بافت‌ها باعث سفت شدن آلت تناسلی و ایجاد نعوظ می‌شود.

منبع: MSD Manual – Structure of the Male Reproductive System

آلت تناسلی

حشفه به سر آلت تناسلی مردانه گفته می‌شود. دهانه خروج مجاری ادراری آقایان نیز در این ناحیه قرار دارد. ادرار و مایع منی از طریق مجرای ادرار و دهانه آن در انتهای آلت از بدن خارج می‌شوند.

بدنه یا بخش استوانه‌ای شکل

به بخشی از آلت تناسلی که از سر آلت تا محل اتصال آن به بدن امتداد دارد، بدنه یا شافت گفته می‌شود. مجرای ادرار نیز از داخل این بخش عبور می‌کند.

پوست ختنه‌گاه

پیش‌پوست یا پوست ختنه‌گاه بخشی از پوست آلت تناسلی است که حشفه را می‌پوشاند و از آن محافظت می‌کند. هنگام نعوظ، این پوست می‌تواند به سمت عقب حرکت کرده و حشفه را نمایان کند. در افرادی که ختنه شده‌اند، بخشی یا تمام این پوست طی عمل ختنه برداشته شده است.

لگام یا فرنولوم

لگام، چین کوچکی از بافت در قسمت زیرین حشفه است که پیش‌پوست را به سطح زیرین حشفه متصل می‌کند. بخشی از این بافت ممکن است پس از ختنه نیز باقی بماند.

کیسه بیضه

کیسه بیضه یک کیسه پوستی است که در زیر آلت تناسلی قرار گرفته و بیضه‌ها را درون خود نگه می‌دارد. یکی از وظایف مهم کیسه بیضه کمک به تنظیم دمای بیضه‌هاست؛ زیرا برای تولید طبیعی اسپرم، دمای بیضه‌ها باید کمی پایین‌تر از دمای مرکزی بدن باشد.

در هوای سرد عضلات این ناحیه بیضه‌ها را به بدن نزدیک‌تر می‌کنند و در هوای گرم با شل شدن عضلات، بیضه‌ها از بدن فاصله بیشتری می‌گیرند.

منبع: Cleveland Clinic – Scrotum Anatomy & Function

بخش‌های داخلی اندام جنسی مردانه کدامند؟

آلت تناسلی

بخش‌های داخلی و همراه دستگاه تناسلی مردانه به شرح زیر هستند:

بیضه‌ها

بیضه‌ها اندام‌هایی بیضی‌شکل هستند که درون کیسه بیضه قرار دارند و وظیفه تولید اسپرم و ترشح هورمون‌هایی از جمله تستوسترون را بر عهده دارند.

درون بیضه‌ها لوله‌های پیچ‌خورده‌ای به نام لوله‌های اسپرم‌ساز وجود دارد که تولید اسپرم در آنها انجام می‌شود. اسپرم‌های تولیدشده سپس به اپیدیدیم منتقل می‌شوند.

اپیدیدیم

اپیدیدیم لوله‌ای باریک و پیچ‌خورده است که در پشت هر بیضه قرار دارد. اسپرم‌های تولیدشده در بیضه وارد اپیدیدیم می‌شوند و در این قسمت مراحل بلوغ خود را طی می‌کنند و تا زمان انتقال به مجرای وابران نگهداری می‌شوند.

مجرای وابران

مجرای وابران یا واز دفران، لوله‌ای بلند و عضلانی است که اسپرم را از اپیدیدیم به سمت مجاری انزالی منتقل می‌کند.

در هنگام انزال، انقباض عضلات صاف دیواره مجرای وابران به حرکت اسپرم کمک می‌کند. قطع مجرای وابران نیز اساس عمل وازکتومی برای جلوگیری از باروری مردان است.

کیسه منی

کیسه‌های منی در قسمت پشت مثانه و بالای پروستات قرار گرفته‌اند. این غدد اسپرم تولید نمی‌کنند؛ بلکه مایعی تولید می‌کنند که بخش قابل‌توجهی از مایع منی را تشکیل داده و در تغذیه و حرکت اسپرم‌ها نقش دارد.

غده پروستات

پروستات غده‌ای تقریباً به اندازه یک گردو است که در زیر مثانه قرار دارد و مجرای ادرار از میان آن عبور می‌کند. این غده بخشی از مایع منی را تولید می‌کند و ترشحات آن در عملکرد و بقای اسپرم نقش دارند.

غدد کوپر یا غدد پیازی ـ میزراهی

غدد کوپر غدد کوچکی هستند که در زیر پروستات و در اطراف مجرای ادرار قرار دارند. هنگام تحریک جنسی، این غدد مایعی شفاف و لغزنده ترشح می‌کنند که به روان شدن مجرای ادرار و کاهش اسیدیته باقی‌مانده در آن کمک می‌کند.

مجرای ادرار

مجرای ادرار لوله‌ای است که ادرار را از مثانه به خارج بدن منتقل می‌کند و در دستگاه تناسلی مردان، مسیر خروج مایع منی هنگام انزال نیز محسوب می‌شود.

ماهیچه کرماستر

ماهیچه کرماستر در تنظیم موقعیت بیضه‌ها نقش دارد. در شرایطی مانند سرما، انقباض این عضله باعث نزدیک شدن بیضه‌ها به بدن می‌شود و با شل شدن آن، بیضه‌ها از بدن فاصله بیشتری می‌گیرند.

منبع کلی آناتومی این بخش: Cleveland Clinic – Male Reproductive System

نکاتی برای سلامت اجزای آناتومی جنسی مردانه

حفظ سلامت دستگاه تناسلی مردانه شامل رعایت بهداشت و توجه به هرگونه تغییر غیرعادی در آلت تناسلی، بیضه‌ها و دستگاه ادراری است.

شناخت ظاهر و حالت طبیعی بیضه‌ها می‌تواند به تشخیص تغییراتی مانند توده، تورم، تغییر اندازه یا درد کمک کند. در صورت مشاهده توده یا تورم، تغییر در شکل یا اندازه بیضه، درد مداوم یا هر تغییر غیرعادی، بهتر است بررسی پزشکی انجام شود.

همچنین در صورت بروز علائمی مانند درد دستگاه تناسلی، سوزش ادرار یا اختلال مداوم در نعوظ، مراجعه به پزشک برای بررسی علت اهمیت دارد.

منبع: NHS – How to check your testicles

عملکرد اندام‌های تناسلی مردان

این عملکردها با ساختار شناخته‌شده دستگاه تناسلی مردانه مطابقت دارند.

شایع‌ترین بیماری‌های دستگاه تناسلی مردان

رایج‌ترین مشکلات عبارت‌اند از:

• واریکوسل
• هیدروسل
• التهاب بیضه
• اپیدیدیمیت
• بزرگی پروستات
• التهاب پروستات
• سرطان بیضه
• سرطان پروستات
• بیماری پیرونی
• اختلال نعوظ

در صورت مشاهده علائمی مانند توده یا تورم بیضه، درد مداوم، تغییر در ادرار یا اختلالات جنسی، بررسی پزشکی می‌تواند به تشخیص علت کمک کند.

آیا اندازه اندام تناسلی روی عملکرد آن تأثیر دارد؟

یکی از رایج‌ترین دغدغه‌های مردان، اندازه آلت تناسلی است. در محدوده طبیعی، اندازه آلت به‌تنهایی معمولاً تعیین‌کننده عملکرد جنسی یا توانایی باروری نیست و نگرانی درباره اندازه آلت در بسیاری از مردان بیش از آنکه ناشی از اختلال عملکردی باشد، به برداشت فرد از اندازه بدن خود مربوط است.

در صورت وجود نگرانی درباره اندازه یا عملکرد آلت تناسلی، مشورت با متخصص اورولوژی می‌تواند به مشخص شدن وجود یا نبود مشکل پزشکی کمک کند.

منبع: Cleveland Clinic – Is Your Penis Normal?

منابع علمی و پزشکی

MSD Manual – Structure of the Male Reproductive System
Cleveland Clinic – Male Reproductive System
Cleveland Clinic – Scrotum Anatomy & Function
NHS – How to check your testicles
Cleveland Clinic – Is Your Penis Normal?