آزمایش ادرار

در این نوشته می خوانید:

مقدمه

آزمایش ادرار یک روشی است که برای تشخیص و مدیریت طیف گسترده ای از اختلالات، مانند عفونت های دستگاه ادراری، بیماری کلیوی ، دیابت و … استفاده می شود.

یک آزمایش ادرار شامل بررسی ظاهر، غلظت و محتوای ادرار است. نتایج غیر طبیعی ادرار ممکن است مطرح کننده ی بیماریهایی باشد.

به عنوان مثال، در عفونت مجاری ادراری، ادرار می تواند به جای روشن بودن تیره به نظر برسد. افزایش سطح پروتئین در ادرار می تواند نشانه ای از بیماری کلیوی باشد. نتایج غیر معمول ادرار اغلب نیاز به آزمایش بیشتر برای کشف منبع مشکل دارند.

چرا آزمایش ادرار انجام می شود؟

یک آزمایش ادرار یک تست رایج است که به دلایل مختلف انجام می شود:

برای بررسی سلامت کلی. پزشک شما ممکن است یک آزمایش ادرار را به عنوان بخشی از یک معاینه پزشکی معمول، بررسی بارداری، آماده سازی قبل از عمل جراحی یا بستری در بیمارستان برای نمایش انواع اختلالات مانند دیابت، بیماری کلیوی و بیماری کبدی توصیه کند.
برای تشخیص یک وضعیت پزشکی. اگر در معرض درد شکمی، درد پشت، تکرر ادرار یا ادرار دردناک، خون در ادرار یا سایر مشکلات ادراری هستید، ممکن است پزشک شما ممکن است آزمایش ادرار انجام دهد. یک بررسی ادرار ممکن است به تشخیص علت این علائم کمک کند.
برای نظارت بر وضعیت پزشکی. اگر شما دارای یک بیماری پزشکی مانند بیماری کلیوی یا بیماری ادراری تشخیص داده شده هستید، پزشک شما ممکن است به طور منظم برای بررسی وضعیت ادرار و درمان خود آزمایش ادرار دوره ای را توصیه کند.

آزمایش های دیگر، مانند آزمایش بارداری و غربالگری دارویی، ممکن است بر روی یک نمونه ادرار تشخیص داده شوند، اما این آزمایش ها برای موادی که در آزمایش ادرار معمول نیستند، مورد بررسی قرار می گیرند. به عنوان مثال، تست بارداری یک هورمون به نام گنادوتروپین کوریونیک (HCG) را در ادرار بررسی میکند.

آمادگی قبل از انجام آزمایش

اگر ادرار شما فقط برای انجام آزمایش ادرار مورد آزمایش قرار گیرد، می توانید قبل از انجام آزمایش به طور معمول بخورید و بیاشامید. اگر شما همزمان آزمایش های دیگری داشته باشید ، ممکن است قبل از آزمایش به مدت زمان مشخصی ناشتایی نیاز داشته باشید. پزشک شما دستورالعمل های خاصی را به شما ارائه می دهد.

بسیاری از داروها، از جمله داروهای بدون نسخه و مکمل ها، می توانند بر نتایج ادرار تاثیر بگذارند. قبل از انجام آزمایش ادرار، به پزشک خود در مورد هر دارو، ویتامین یا مکمل های دیگری که مصرف می کنید توضیح دهید.

چه انتظاراتی میتوانید داشته باشید؟

بسته به موقعیت شما، ممکن است نمونه ای از ادرار را در خانه یا در آزمایشگاه جمع آوری کنید. پزشک شما یک نمونه برای نمونه ادرار تهیه می کند. ممکن است از شما خواسته شود اولین کاری که صبح انجام میدهید جمع آوری نمونه ادرار باشد ، زیرا در آن زمان ادرار بیشتر غلیظ است و نتایج غیر طبیعی ممکن است واضح تر باشد.

برای به دست آوردن دقیق ترین نتایج، نمونه باید از روش زیر بدست آید:

مجرای خروج ادرار را پاک کنید. زنان باید محل خروج ادرار خود را باز کنند و از جلو به عقب تمیز کنند. مردان باید نوک آلت تناسلی را پاک کنند.
شروع به ادرار کردن در توالت.
ظرف جمع آوری را به جریان ادرار خود منتقل کنید.
حداقل یک تا 2 اونس (30 تا 59 میلی لیتر) را داخل ظرف جمع آوری کنید.
پایان دادن به ادرار کردن در توالت
نمونه را طبق دستور پزشک خود تحویل دهید.
اگر نمیتوانید ظرف 60 دقیقه از جمع آوری نمونه را به منطقه تعیین شده تحویل دهید، نمونه را در یخچالتان خنک نگه دارید.

در بعضی موارد، پزشک شما ممکن است لوله نازک و قابل انعطاف (سوند ادرار ) را جهت بدست آوردن نمونه استفاده کند.

نمونه ادرار برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه ارسال می شود. شما می توانید بلافاصله به فعالیت های معمول خود بازگردید.

نتایج

برای انجام آزمایش ادرار، نمونه ادرار شما به سه روش ارزیابی می شود: ظاهر ادرار ، تست سنجش و آزمون میکروسکوپی.

امتحان ویژوال(ظاهر ادرار )

تکنسین آزمایشگاه ظاهر ادرار را بررسی می کند. ادرار معمولا روشن است. ابری بودن یا یک بوی غیر معمول ممکن است مطرح کننده ی بیماری باشد.

خون در ادرار ممکن است آن را قرمز یا قهوه ای کند. رنگ ادرار می تواند تحت تاثیر آنچه توسط شما میل شده باشد. به عنوان مثال، چغندر ممکن است عصاره قرمز را به ادرار اضافه کند.

تست Dipstick

یک ریز سنج – چوب نازک و پلاستیکی با نوار های مواد شیمیایی روی آن – در ادرار برای تشخیص ناهنجاری ها مورد استفاده قرار می گیرد. اگر مواد خاصی در ادرار وجود داشته باشد یا اگر سطوح آنها بالاتر از حد طبیعی باشد، رنگ ستون ها تغییر می کند.

آزمایش میکروسکوپی

در طی این آزمایش چند قطره ادرار با میکروسکوپ مشاهده می شود. اگر هر یک از موارد زیر در سطوح بالاتر از حد متوسط دیده شود، ممکن است لازم باشد آزمایش های اضافی انجام شود:

گلبول های سفید (لکوسیت ها) ممکن است علامتی از عفونت باشد.
گلبول قرمز (اریتروسیت ها) ممکن است نشانه ای از بیماری کلیوی، اختلال خون یا بیماری های دیگر مانند سرطان مثانه باشد.
باکتری یا مخمر ممکن است یک عفونت را نشان دهد.
Casts – پروتئین های در ادرار – ممکن است به عنوان نتیجه ای از اختلالات کلیوی ایجاد باشد.
کریستال هایی که از مواد شیمیایی ادرار را تشکیل میدهد، ممکن است نشانه ای از سنگ کلیه باشند.

یک آزمایش ادرار معمولا یک تشخیص قطعی را مسجل نمیکند. بسته به دلیلی که پزشک این آزمایش را توصیه کرده، نتایج غیرطبیعی ممکن است نیازی به پیگیری داشته باشند.

دکتر شما ممکن است نتایجآزمایش ادرار را همراه با آزمایشهای دیگر برای تعیین و انجام مراحل بعدی ارزیابی کند.

برای جزئیات در مورد نتایج آزمایش ادرار خود، با پزشک خود صحبت کنید.

انواع آزمایش ادرار

آزمایش ادرار فقط یک نوع ندارد و بسته به شرایط بیمار، انواع مختلفی از آن انجام می‌شود.

نوع آزمایش	کاربرد
آزمایش کامل ادرار	بررسی کلی وضعیت ادرار
کشت ادرار	شناسایی نوع باکتری و عفونت
آزمایش ادرار ۲۴ ساعته	بررسی عملکرد کلیه و دفع مواد
بررسی میکروسکوپی	مشاهده سلول‌ها و ذرات موجود

وجود خون در آزمایش ادرار به چه معناست؟

وجود خون در ادرار که با نام هماتوری شناخته می‌شود، یکی دیگر از مواردی است که ممکن است در آزمایش مشخص شود. دلایل احتمالی آن شامل موارد زیر است:

عفونت ادراری
سنگ کلیه
ضربه به کلیه یا مجاری ادراری
التهاب
برخی بیماری‌های کلیوی

گاهی خون در ادرار با چشم دیده نمی‌شود و فقط در آزمایش مشخص می‌شود.

چه زمانی باید آزمایش ادرار انجام دهیم؟

در شرایط زیر پزشک ممکن است آزمایش ادرار تجویز کند:

سوزش یا درد هنگام ادرار
مشاهده خون در ادرار
درد کلیه یا پهلو
تغییر رنگ یا بوی ادرار
تکرر ادرار
بررسی سلامت کلیه‌ها

همچنین در برخی چکاپ‌های دوره‌ای نیز ممکن است این آزمایش انجام شود. برای انجام بررسی‌های تخصصی، تفسیر آزمایش‌های ادراری و درمان بیماری‌های کلیه و مجاری ادراری، مراجعه به یک متخصص با تجربه مانند دکتر خیام فر می‌تواند به تشخیص سریعتر و درمان موثرتر کمک کند. برای دریافت مشاوره رایگان و ویزیت حضوری می‌توانید از طریق شماره‌های ۰۲۱۸۸۶۳۰۷۷۶ و ۰۲۱۸۸۶۳۵۴۰۱ و ۰۹۹۹۹۹۴۵۴۳۳ با دکتر خیامفر در ارتباط باشید.

بهترین زمان برای نمونه‌گیری ادرار چه زمانی است؟

در بیشتر مواقع برای آزمایش ها اولین نمونه ادرار صبح نیاز میشود، به دلیل اینکه اگر ادرار تایم زیادی در در مثانه باقی بماند دچار غلظت بیشتر میشود و باعث میشود و پروتئین، خون و یا سلول هایی که در ادرار وجود دارند راحت تر مشخص شوند.

وجود قند یا گلوگز در ادرار نشان دهنده چیست؟

وجود قند یا گلوگز در ادرار نشان دهنده قند خون زیاد است که کلیه نتوانسته تمام قند را جذب کند، به همین دلیل وجود قند در ادرار نشان دهنده بالا بودن قند خون و دیابت است. اگر در آزمایش ادرار شما قند وجود داشته باشد پزشک ممکن است آزمایش هایی مانند: قند خون ناشتا و.. را از شما بخواهد.

وجود کریستال در آزمایش ادرار چیست؟

کریستال ها ذرات کوچک و ریزی هستند که بخاطر رسوب مواد تشکل میشوند. اینکه داخل ادرار شدن کریستال وجود داشته باشد گاهی ممکن است بخاطر غلیظ بودن ادرار، کم ابی بدن، نوع رژیم غذایی باشد. البته باید توجه کنید نوع کریستال ها مهم است که در روی بدن تاثیر متفاوتی می‌گذارند. کریستال های اگزالات کلسیم، اسید اوریک یا فسفات در افراد سالم وجود دارند اما اگر مقدار آنها بیشتر از حد عادی باشد ممکن است باعث تشکیل سنگ کلیه شود.

کم نوشیدن آب، مصرف زیاد بعضی از مواد غذایی، بیماری های کلیوی و.. ممکن است باعث به وجود آمدن کریستال شود، به همین دلیل اگر در ادرار کریستال مشاهده شود باید به پزشک مراجعه کنید.