علت کاهش اسپرم

علت کاهش اسپرم همیشه یک عامل مشخص ندارد و می‌تواند از مشکلاتی مانند واریکوسل و اختلالات هورمونی تا مصرف برخی داروها، سیگار، اضافه ‌وزن، استرس طولانی‌ مدت و قرار گرفتن در معرض گرمای زیاد متفاوت باشد. گاهی نیز با وجود بررسی‌های پزشکی، علت دقیق کم شدن اسپرم مشخص نمی‌شود. نکته مهم این است که پایین بودن تعداد اسپرم به ‌تنهایی به معنی ناباروری قطعی نیست و کیفیت حرکت و شکل اسپرم نیز در باروری نقش دارند.

برای مشخص شدن علت، معمولا بررسی سوابق پزشکی، معاینه و آزمایش مایع منی انجام می‌شود و در صورت نیاز آزمایش‌های هورمونی یا بررسی‌های تکمیلی نیز درخواست خواهد شد. مراجعه به متخصص اورولوژی می‌تواند مسیر تشخیص را دقیق‌تر کند. دکتر فریدون خیام‌فر، متخصص اورولوژی و فلوشیپ اندویورولوژی و لاپاراسکوپی، در زمینه بیماری‌های دستگاه ادراری و تناسلی فعالیت دارد و اگر نیاز به بررسی دقیق دارید می‌توانید به دکتر خیام‌فر مراجعه کنید.

علائم کاهش اسپرم چیست؟

کاهش تعداد اسپرم معمولا علامت مشخصی ندارد و بسیاری از افراد زمانی متوجه آن می‌شوند که برای بررسی مشکل باروری آزمایش می‌دهند. با این حال، در صورت وجود یک بیماری زمینه‌ای ممکن است علائم دیگری هم دیده شود:

• مشکل در بارداری با وجود رابطه منظم و بدون جلوگیری
• کاهش میل جنسی یا اختلال نعوظ در برخی مشکلات هورمونی
• درد، تورم یا احساس توده در بیضه
• کاهش موهای صورت یا بدن در برخی اختلالات هورمونی

بنابراین نمی‌توان تنها از روی حجم مایع منی یا ظاهر آن، کاهش تعداد اسپرم را تشخیص داد. تشخیص با آنالیز مایع منی انجام می‌شود.

تعداد طبیعی اسپرم چقدر است؟

بر اساس معیارهای مورد استفاده برای تفسیر آزمایش مایع منی، کمتر از ۱۵ میلیون اسپرم در هر میلی‌لیتر به‌ عنوان تعداد پایین اسپرم در منابع بالینی رایج در نظر گرفته می‌شود. تعداد کل اسپرم در کل نمونه نیز اهمیت دارد و کمتر از ۳۹ میلیون اسپرم در هر انزال پایین محسوب می‌شود. با این حال، نتیجه آزمایش باید همراه با تحرک، شکل اسپرم و سایر شاخص‌های مایع منی تفسیر شود.

یک نتیجه غیر طبیعی نیز لزوما به معنی ناباروری قطعی نیست بلکه تعداد اسپرم می‌تواند بین نمونه‌های مختلف تغییر کند و پزشک ممکن است تکرار آزمایش را توصیه کند.

چگونه تعداد اسپرم را افزایش دهیم؟

برای افزایش تعداد اسپرم ابتدا باید علت کاهش مشخص شود. با این حال، اصلاح برخی عوامل سبک زندگی می‌تواند به سلامت اسپرم کمک کند:

• ترک سیگار و مواد مخدر
• کاهش مصرف الکل
• حفظ وزن مناسب
• ورزش منظم
• خواب کافی
• مدیریت استرس
• جلوگیری از گرمای بیش از حد ناحیه بیضه
• بررسی داروهای مصرفی با پزشک

نکته مهم این است که مصرف خودسرانه مکمل‌ها یا داروهای هورمونی راه مطمئنی برای افزایش اسپرم نیست. به‌ خصوص مصرف تستوسترون یا استروئیدهای آنابولیک می‌تواند تولید طبیعی اسپرم را کاهش دهد.

آیا استرس باعث کاهش اسپرم می‌شود؟

بله، استرس طولانی ‌مدت می‌تواند با کاهش کیفیت مایع منی و مشکلات باروری ارتباط داشته باشد اما معمولا نمی‌توان کاهش اسپرم را فقط به استرس نسبت داد. عوامل پزشکی مانند واریکوسل، اختلالات هورمونی، عفونت‌ها، برخی داروها و مشکلات مربوط به تولید یا انتقال اسپرم نیز باید بررسی شوند.

بنابراین اگر آزمایش اسپرم پایین باشد، مدیریت استرس مفید است اما جایگزین بررسی پزشکی علت اصلی نمی‌شود.

بهترین روش درمان کاهش اسپرم چیست؟

بهترین روش درمان، به علت کاهش اسپرم بستگی دارد. برای مثال:

در بعضی افراد، اصلاح سبک زندگی کافی نیست و باید علت زمینه‌ای به ‌طور تخصصی درمان شود. برای همین، اگر آزمایش مایع منی غیر طبیعی است یا بارداری با وجود رابطه منظم و بدون جلوگیری اتفاق نیفتاده، ارزیابی توسط متخصص اورولوژی اهمیت دارد.

دکتر فریدون خیام‌فر با تخصص اورولوژی و فلوشیپ اندویورولوژی و لاپاراسکوپی می‌تواند برای ارزیابی تخصصی مشکلات دستگاه ادراری و تناسلی و بررسی علل مرتبط با باروری مردان مورد مراجعه قرار گیرد.

برای دریافت مشاوره رایگان و ویزیت حضوری می‌توانید از طریق شماره‌های ۰۲۱۸۸۶۳۰۷۷۶، ۰۲۱۸۸۶۳۵۴۰۱ و ۰۹۹۹۹۹۴۵۴۳۳ با دکتر خیام‌فر در ارتباط باشید.